หลักสูตร
สะเต็มศึกษารุ่นที่ 3
โครงการบัณฑิตพันธุ์ใหม่และกำลังคนที่มีสมรรถนะเพื่อตอบโจทย์ภาคการผลิตตามนโยบายการปฏิรูปการอุดมศึกษาไทย
ประเภทประกาศนียบัตร (Non-Degree)
สถานะหลักสูตร
ปิดรับสมัคร
ข้อมูลโครงการ
ชื่อมหาวิทยาลัย
มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี
ชื่อหลักสูตร
หลักสูตรประกาศนียบัตร สาขาวิชาสะเต็มศึกษา
กลุ่มอุตสาหกรรม/กลุ่มพัฒนากำลังคน
การพัฒนาครูและบุคลากรทางการศึกษา
หน่วยงานหรือสถานประกอบการที่ร่วมการจัดการเรียนการสอน
โรงเรียนสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) สังกัดสํานักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน หรือสังกัดอื่นๆ รวมถึงโรงเรียนที่มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรีเป็นมหาวิทยาลัยพี่เลี้ยง
แผนการรับนักศึกษา
จำนวนนักศึกษาต่อรุ่น
30 คนต่อรุ่น
ระยะเวลาในการจัดการศึกษา
4 เดือน (มิถุนายน – กันยายน 2566)
จำนวนชั่วโมงในการดำเนินการ
285 ชม. * จัดการเรียนการสอนไม่น้อยกว่า 9 หน่วยกิตระบบทวิภาค โดยปฏิบัติจริงในสถานประกอบการไม่น้อยกว่าร้อยละ 50 ของจำนวนหน่วยกิตทั้งหมด ทั้งนี้ จัดการเรียนการสอนทฤษฎี 15 ชม. = 1 หน่วยกิต และปฏิบัติในสถานประกอบการ 45 ชม. = 1 หน่วยกิต
กลุ่มเป้าหมาย
ครูวิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์ที่สอนระดับมัธยมศึกษาในโรงเรียนสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) สังกัดสํานักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน หรือสังกัดอื่นๆ รวมถึงครูในโรงเรียนที่มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรีเป็นมหาวิทยาลัยพี่เลี้ยง
การออกแบบหลักสูตร
เนื่องด้วยในปัจจุบันประเทศไทยกำลังมุ่งปรับโครงสร้างเศรษฐกิจไปสู่เศรษฐกิจที่ขับเคลื่อนด้วยนวัตกรรมเพื่อก้าวข้ามกับดักประเทศรายได้ปานกลางนั้น โดยมุ่งเน้น 5 กลุ่มอุตสาหกรรมเป้าหมายคือ
ซึ่งจะเห็นได้ว่ากลุ่มอุตสาหกรรมเป้าหมายทั้ง 5 กลุ่มนั้นล้วนต้องการกำลังคนที่มีศักยภาพทั้งทางด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม
ดังนั้นพื้นฐานที่สำคัญในการพัฒนาศักยภาพของกำลังคนนั้นคือการพัฒนาครู หรืออาจกล่าวได้อีกนัยหนึ่งว่ากระบวนการที่อยู่เบื้องหลังที่จะช่วยพัฒนาศักยภาพของมนุษย์คือครูผู้สอนซึ่งนอกจากจะให้แรงบันดาลใจให้สนใจวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแก่ผู้เรียนแล้ว ยังมีส่วนสำคัญในการพัฒนาความรู้ความชำนาญของมนุษย์โดยเฉพาะอย่างยิ่งทางด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี วิศวกรรมและคณิตศาสตร์ หรือ STEM Education
ครูเป็นบุคคลสำคัญในการช่วยพัฒนากำลังคนทางด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี วิศวกรรมและคณิตศาสตร์ หรือ STEM Education เริ่มตั้งแต่การสร้างแรงบันดาลใจให้ตระหนักเห็นถึงความสำคัญของวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี นอกจากจะทำให้เห็นความสำคัญแล้วสิ่งหนึ่งคือครูช่วยสร้างความชื่นชอบและความสนใจทางด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีให้กับเยาวชน ซึ่งขณะนี้ประเทศไทยพยายามขับเคลื่อนเศรษฐกิจของประเทศด้วยนวัตกรรม กำลังคนทางด้านนี้จึงจำเป็นอย่างยิ่ง ดังนั้นเมื่อครูสามารถสร้างแรงบันดาลใจให้กับผู้เรียนได้แล้ว ครูจึงต้องทำหน้าที่สำคัญในการสร้างและพัฒนาองค์ความรู้และทักษะกระบวนการคิดให้กับผู้เรียน โดยเฉพาะอย่างยิ่งทักษะ STEM ซึ่งเป็นทักษะหนึ่งที่จำเป็นไม่ใช่แค่เพียงภายในประเทศเท่านั้นแต่ยังเป็นทักษะที่ประเทศต่างๆ ล้วนให้ความสำคัญกับการพัฒนากำลังคนด้านนี้ กล่าวโดยสรุปได้ว่ากำลังคนทางด้านสะเต็มเป็นสิ่งที่อุตสาหกรรมไทยต้องการมาก และบุคคลสำคัญที่จะช่วยพัฒนากำลังคนให้มีความรู้ความสามารถและทักษะทางด้านสะเต็มนั้นคือครู ดังนั้นกระบวนการสำคัญที่จำเป็นต้องสร้างหรือพัฒนาอย่างแรกคือการพัฒนาครูทางด้านสะเต็มซึ่งมีบทบาทสำคัญในการสร้างกำลังคนทางด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี และทำให้เกิดการพัฒนาที่ยั่งยืนต่อไป
วัตถุประสงค์หลักสูตร
เพื่อพัฒนาศักยภาพครูวิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์ที่สอนในระดับมัธยมศึกษา ให้มีทักษะการจัดการเรียนรู้ตามแนวทางสะเต็มศึกษาที่เชื่อมโยงความรู้กับบริบทของโลกปัจจุบัน (Real-World context) เพื่อจุดประกายความคิดใหม่ๆ ให้กับนักเรียนได้ โดยประยุกต์ใช้นวัตกรรมหรือเทคโนโลยีเพื่อจัดการเรียนรู้ทางสะเต็มศึกษา รวมทั้งการสร้างการมีส่วนร่วมกับเพื่อนครูเพื่อให้เกิดชุมชนแห่งการเรียนรู้เชิงวิชาชีพทางสะเต็มศึกษา อันเป็นบทบาทสำคัญในการพัฒนาเยาวชนหรือกำลังคนของชาติให้มีความรู้ความสามารถทางด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและวิศวกรรมเพื่อขับเคลื่อนสังคมไปสู่ระบบเศรษฐกิจอัจฉริยะตามแนวทาง BCG Model ได้อย่างยั่งยืน
ผลลัพธ์การเรียนรู้ของหลักสูตร
PLO 1: ผู้เรียนสามารถบูรณาการเนื้อหาวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี วิศวกรรมศาสตร์และคณิตศาสตร์และเชื่อมโยงไปสู่ชีวิตประจำวันได้
PLO 2: ผู้เรียนสามารถประยุกต์ใช้นวัตกรรมหรือเทคโนโลยีเพื่อจัดการเรียนรู้ทางสะเต็มศึกษาได้
- SubPLO 2A ผู้เรียนสามารถประยุกต์ใช้นวัตกรรมหรือเทคโนโลยีเพื่อออกแบบการจัดการเรียนรู้ทางสะเต็มศึกษาได้
- SubPLO 2B ผู้เรียนสามารถประยุกต์ใช้นวัตกรรมหรือเทคโนโลยีเพื่อปฏิบัติการสอนในชั้นเรียนและประเมินการเรียนรู้ได้
PLO 3: ผู้เรียนสามารถสร้างการมีส่วนร่วมกับเพื่อนครูเพื่อให้เกิดชุมชนแห่งการเรียนรู้เชิงวิชาชีพทางสะเต็มศึกษาได้
- SubPLO 3A ผู้เรียนสามารถประเมินจุดเด่นและจุดที่ควรพัฒนาในการจัดการเรียนรู้ทางสะเต็มศึกษาของตนเองได้
- SubPLO 3B ผู้เรียนสามารถสะท้อนบทเรียนเพื่อการพัฒนาการจัดการเรียนรู้ร่วมกันในรูปแบบชุมชนแห่งการเรียนรู้เชิงวิชาชีพทางสะเต็มศึกษาได้
PLO 4 ผู้เรียนสามารถพัฒนาคุณภาพการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ทางสะเต็มศึกษาที่มีการประยุกต์ใช้นวัตกรรมหรือเทคโนโลยีได้
การจัดการเรียนการสอน
การกำหนดเนื้อหาสาระและโครงสร้างหลักสูตรที่สอดคล้องกับผลการเรียนรู้ และการประเมินผลหรือวิธีการวัด (Assessment) ความสามารถ และหรือ ผลการเรียนรู้ในเชิงคุณภาพอย่างชัดเจน
การจัดการเรียนรู้มีทั้งหมด 4 โมดูล คือ
โมดูล 1 STEM in daily life (3 หน่วยกิต)
Course Overview:
องค์ความรู้เชิงบูรณาการทางวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี วิศวกรรมศาสตร์และคณิตศาสตร์ การออกแบบเชิงวิศวกรรม การนำองค์ความรู้ทางสะเต็มศึกษาไปใช้แก้ปัญหาในชีวิตประจำวัน
Learning Outcomes:
ผู้เรียนสามารถบูรณาการเนื้อหาวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี วิศวกรรมศาสตร์และคณิตศาสตร์และเชื่อมโยงไปสู่ชีวิตประจำวันได้
ระยะเวลา:
45 ชั่วโมง (ภาคทฤษฎี)
กลยุทธ์การจัดกระบวนการเรียนรู้:
- การบรรยาย (Lecture)
- การอภิปราย (Discussion)
- การเรียนรู้จากกรณีศึกษา (Case-based learning)
- การศึกษาค้นคว้า ฝึกฝนด้วยตนเอง (Self-paced learning)
- การเรียนรู้โดยใช้บริบทของโลกจริงเป็นฐาน (Real world context-based learning)
Learning Activities:
- เรียนรู้จากกรณีศึกษาที่เกี่ยวข้องกับเทคโนโลยีและนวัตกรรมทางด้านสะเต็ม
- การอภิปรายเพื่อประยุกต์ใช้องค์ความรู้ทางด้านเทคโนโลยีและนวัตกรรมทางด้านสะเต็มไปสู่การจัดการเรียนรู้ทางสะเต็มศึกษา
กลยุทธ์การประเมินผลการเรียนรู้:
- ประเมินจากภาระงานที่มอบหมาย
- ประเมินจากการเขียนเพื่อสะท้อนการเรียนรู้
โมดูล 2 STEM in classroom (4 หน่วยกิต)
Course Overview:
การปฏิบัติการสอนทางสะเต็มศึกษาในสถานศึกษา การจัดทำแผนการจัดการเรียนรู้ การวัดและประเมินผลและนำผลการประเมินไปใช้พัฒนาผู้เรียน การวิเคราะห์ปัญหาการเรียนรู้ในชั้นเรียน โดยประยุกต์ใช้นวัตกรรมหรือเทคโนโลยีเพื่อจัดการเรียนรู้ทางสะเต็มศึกษา
Learning Outcomes:
- PLO 2: ผู้เรียนสามารถประยุกต์ใช้นวัตกรรมหรือเทคโนโลยีเพื่อจัดการเรียนรู้ทางสะเต็มศึกษาได้
- SubPLO 2A ผู้เรียนสามารถประยุกต์ใช้นวัตกรรมหรือเทคโนโลยีเพื่อออกแบบการจัดการเรียนรู้ทางสะเต็มศึกษาได้
- SubPLO 2B ผู้เรียนสามารถประยุกต์ใช้นวัตกรรมหรือเทคโนโลยีเพื่อปฏิบัติการสอนในชั้นเรียนและประเมินการเรียนรู้ได้
ระยะเวลา:
180 ชั่วโมง (ปฏิบัติงานในสถานศึกษา)
กลยุทธ์การจัดกระบวนการเรียนรู้:
- การฝึกปฏิบัติ (Practice-based learning)
- การเรียนรู้ผ่านการฝึกประสบการณ์ (Work-integrated learning) ภายใต้การดูแลของอาจารย์นิเทศก์
Learning Activities:
- การเขียนแผนการจัดการเรียนรู้ทางสะเต็มศึกษา
- การปฏิบัติการสอนในสถานศึกษา รวมถึงกิจกรรมเสริมหลักสูตร
- การนิเทศการปฏิบัติการสอน
- การให้ข้อมูลสะท้อนกลับเพื่อการพัฒนาการจัดการเรียนรู้
กลยุทธ์การประเมินผลการเรียนรู้:
- ประเมินจากการเขียนแผนการจัดการเรียนรู้ตามแนวทางสะเต็มศึกษา
- ประเมิประเมินจากการสังเกตการสอนโดยใช้ Rubric-based observationนจากการเขียนเพื่อสะท้อนการเรียนรู้
โมดูล 3 STEM fair (1 หน่วยกิต)
Course Overview:
หลักการการประเมินตนเองเพื่อพัฒนาการจัดการเรียนรู้ การประเมินผลตามข้อตกลงการปฏิบัติงาน การให้ข้อเสนอแนะเชิงสร้างสรรค์เพื่อการพัฒนาการจัดการเรียนรู้ในรูปแบบชุมชนแห่งการเรียนรู้เชิงวิชาชีพทางสะเต็มศึกษา
Learning Outcomes:
- PLO 3: ผู้เรียนสามารถสร้างการมีส่วนร่วมกับเพื่อนครูเพื่อให้เกิดชุมชนแห่งการเรียนรู้เชิงวิชาชีพทางสะเต็มศึกษาได้
- SubPLO 3A ผู้เรียนสามารถประเมินจุดเด่นและจุดที่ควรพัฒนาในการจัดการเรียนรู้ทางสะเต็มศึกษาของตนเองได้
- SubPLO 3B ผู้เรียนสามารถสะท้อนบทเรียนเพื่อการพัฒนาการจัดการเรียนรู้ร่วมกันในรูปแบบชุมชนแห่งการเรียนรู้เชิงวิชาชีพทางสะเต็มศึกษาได้
ระยะเวลา:
รวม 15 ชั่วโมง , 3 ชั่วโมง (ภาคทฤษฎี) 12 ชั่วโมง (ภาคปฏิบัติ)
กลยุทธ์การจัดกระบวนการเรียนรู้:
- การเรียนรู้ผ่านการสะท้อนบทเรียน (Lesson study) ร่วมกันในรูปแบบชุมชนแห่งการเรียนรู้เชิงวิชาชีพ (Professional learning community)
- การนำเสนอผลงานในรูปแบบสัมมนา
Learning Activities:
- การประเมินตนเองเพื่อการพัฒนาการจัดการเรียนรู้ทางสะเต็มศึกษา
- การนำเสนอผลการจัดการเรียนรู้ทางสะเต็มศึกษา
- การให้ข้อมูลสะท้อนกลับเพื่อการพัฒนาการจัดการเรียนรู้ทางสะเต็มศึกษา
- การให้ข้อมูลสะการสร้างเครือข่ายครูเพื่อพัฒนาความร่วมมือทางวิชาชีพทางสะเต็มศึกษาท้อนกลับเพื่อการพัฒนาการจัดการเรียนรู้
กลยุทธ์การประเมินผลการเรียนรู้:
- ประเมินจากการสะท้อนบทเรียนร่วมกันผ่านกระบวนการ PLC
- ประเมินจากการเขียนเพื่อสะท้อนการเรียนรู้
- ประเมินจากการนำเสนอผลงานโดยใช้ Rubric-based observation
โมดูล 4 STEM outreach (1 หน่วยกิต)
Course Overview:
การพัฒนาคุณภาพการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ทางสะเต็มศึกษาที่มีการประยุกต์ใช้นวัตกรรมหรือเทคโนโลยี การขยายผลการเรียนรู้ไปสู่ชุมชน
Learning Outcomes:
- PLO 4 ผู้เรียนสามารถพัฒนาคุณภาพการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ทางสะเต็มศึกษาที่มีการประยุกต์ใช้นวัตกรรมหรือเทคโนโลยีได้
ระยะเวลา:
45 ชั่วโมง (ปฏิบัติงานในสถานศึกษา)
กลยุทธ์การจัดกระบวนการเรียนรู้:
- การฝึกปฏิบัตินอกสถานที่
- การเรียนรู้ผ่านการฝึกประสบการณ์ (Work-integrated learning) ภายใต้การสร้างความร่วมมือในรูปแบบชุมชนแห่งการเรียนรู้เชิงวิชาชีพ
Learning Activities:
- การปฏิบัติการสอนในสถานศึกษา รวมถึงกิจกรรมเสริมหลักสูตร
- การนิเทศการปฏิบัติการสอน
- การให้ข้อมูลสะท้อนกลับเพื่อการพัฒนาการจัดการเรียนรู้
- การสร้างเครือข่ายครูเพื่อพัฒนาความร่วมมือทางวิชาชีพทางสะเต็มศึกษา
กลยุทธ์การประเมินผลการเรียนรู้:
- ประเมินจากการสะท้อนบทเรียนร่วมกันผ่านกระบวนการ PLC
- ประเมินจากการสังเกตการสอนโดยใช้ Rubric-based observation